Hê's lô hê's lyly các bạn! Lại là mình, Đêm Giao Thừa đây.
Hôm nay trời Hà Nội bắt đầu trở gió, cái lạnh tê tái len lỏi qua từng khe cửa sổ làm mình bất giác rùng mình. Nhưng lạ thay, cái lạnh này lại làm mình thấy... ấm lòng. Vì sao ư? Vì nó báo hiệu một mùa Tết nữa lại sắp về rồi.
Ngồi bên tách trà nóng, nghe bố mẹ kể chuyện ngày xưa, mình chợt nhận ra khoảng cách giữa thế hệ mình và thế hệ các cụ nó xa diệu vợi quá, nhất là trong cái khoản "ăn Tết". Không lòng vòng nhiều nữa, hôm nay mình muốn ngồi xuống đây, tâm sự mỏng với các bạn về những ký ức, những sự so sánh vui vui nhưng cũng đầy suy ngẫm về Tết xưa và Tết nay qua lăng kính của một người con đất Bắc nhé.
1. Tiếng Pháo và Sự Tĩnh Lặng
Mình nghe bố kể, ngày xưa Tết là phải có tiếng pháo. Cái mùi thuốc pháo nó nồng nặc, xác pháo hồng rực cả sân nhà sáng mùng 1 mới gọi là Tết. Ngày đó, trẻ con như bố mình chỉ mong đến giao thừa để bịt tai nghe tiếng "đùng đoàng". Tiếng pháo ngày xưa không chỉ là âm thanh, nó là tín hiệu của sự xua đuổi tà ma, của niềm hân hoan tột độ.
Còn Tết nay thì sao? Chúng ta có pháo hoa rực rỡ trên bầu trời, đẹp thì có đẹp đấy, nhưng cái cảm giác tự tay châm ngòi, cái mùi thuốc súng khen khét ấy thì không còn nữa. Tết bây giờ ở thành phố đôi khi... yên ắng quá. Yên ắng đến mức mình nghe rõ cả tiếng xe máy chạy ngoài ngõ sáng mùng 1. Nhưng bù lại, chúng ta có sự an toàn. Không còn những tai nạn thương tâm vì pháo, đó cũng là một sự đánh đổi văn minh các bạn nhỉ?
"Ngày xưa nghe tiếng pháo là thấy Tết về đến ngõ. Ngày nay nhìn lịch trên điện thoại mới giật mình: Ơ, mai là 30 rồi à?"
2. Câu chuyện về "Miếng Ăn" và "Mâm Cỗ"
Cái thời "Đói quanh năm, no ba ngày Tết"
Các cụ ngày xưa khổ lắm. Cả năm làm lụng vất vả, chỉ mong đến Tết để được ăn miếng thịt mỡ, miếng giò lụa. Bố mình bảo, ngày xưa gói cái bánh chưng là cả một gia tài. Gạo nếp phải để dành từ vụ gặt trước, đỗ xanh phải chọn từng hạt. Nồi bánh chưng luộc bằng củi gộc, cả nhà quây quần bên bếp lửa, nướng củ khoai, kể chuyện ma. Cái không khí ấy, cái mùi khói ám vào quần áo ấy, nó ấm áp lạ thường.
Tết nay: Sợ thịt mỡ, sợ tăng cân
Bây giờ thì ngược lại hoàn toàn. Đời sống đi lên, ngày thường chúng ta ăn uống cũng chẳng khác gì ngày Tết. Gà luộc, giò chả, nem rán... muốn ăn lúc nào ra chợ, vào siêu thị là có ngay. Thành ra đến Tết, nhìn mâm cỗ đầy ắp mà... ngán. Bây giờ về quê, câu cửa miệng của mấy chị em là: "Thôi đừng gắp thịt cho em, em đang 'diet' (giảm cân)".
Cái sự háo hức chờ đợi món ngon ngày Tết nó vơi đi nhiều rồi. Chúng ta không còn ăn Tết bằng miệng nữa, mà ăn Tết bằng mắt, bằng thủ tục.
3. Quần áo mới và Giá trị của vật chất
Nhớ hồi bé, mình cũng từng trải qua cái cảm giác được mẹ dẫn đi chợ huyện mua quần áo mới. Cả năm chỉ có đúng một bộ quần áo đẹp nhất để diện Tết. Mua về không được mặc ngay đâu nhé, phải gấp gọn gàng, để đầu giường, đêm 30 cứ thỉnh thoảng lại sờ vào xem nó có còn đó không. Sáng mùng 1 mặc vào, cảm giác mình là người đẹp nhất thế gian, đi lại rón rén sợ lấm bẩn.
Còn bây giờ, các bạn trẻ (và cả mình nữa), quần áo mua quanh năm. "Săn sale" mỗi tháng, tủ quần áo chật ních. Cái khái niệm "quần áo Tết" nó nhạt dần. Mặc đẹp thì vẫn thích đấy, nhưng cái cảm giác trân quý, nâng niu món đồ mới thì chắc chắn không thể bằng thời của bố mẹ chúng ta được.
4. Chúc Tết: Từ "Gõ cửa" đến "Ting ting"
Đây có lẽ là điều mình thấy tiếc nuối nhất. Ngày xưa, chúc Tết là phải đến tận nhà. Dù xa xôi cách trở, đường đất lầy lội mưa phùn gió bấc, người ta vẫn đạp xe cả chục cây số để đến nhà nhau, tay bắt mặt mừng, uống chén trà nóng, hỏi thăm sức khỏe thật lòng.
Thời đại 4.0, mọi thứ tiện quá. Nhiều khi sáng mùng 1, mình nhận được cả loạt tin nhắn chúc Tết y hệt nhau (chắc chắn là copy paste rồi gửi hàng loạt). Những cái sticker, những dòng tin nhắn vô hồn qua Zalo, Facebook... nó nhanh thật, tiện thật, nhưng nó làm mất đi cái "tình".
- Ngày xưa: Đến nhà, nhìn nhau cười, hỏi han con cái học hành ra sao.
- Ngày nay: "Ting ting", chuyển khoản lì xì, nhắn tin "CMSN" (Chúc mừng năm mới).
Nói đi cũng phải nói lại, nhờ công nghệ mà những người con xa xứ không về được vẫn có thể nhìn thấy mặt bố mẹ qua màn hình điện thoại. Cái gì cũng có hai mặt của nó, đúng không các bạn?
5. Nỗi lo ngày Tết: Xưa và Nay
Nếu ngày xưa, nỗi lo lớn nhất của các cụ là "Làm sao để đủ ăn, đủ mặc ba ngày Tết", thì nỗi lo của người trẻ chúng ta bây giờ mang tên "Áp lực vô hình".
Về quê là sợ nhất những câu hỏi:
- "Lương tháng bao nhiêu?"
- "Bao giờ lấy vợ/lấy chồng?"
- "Thưởng Tết nhiều không?"
- "Sao dạo này béo/gầy thế?"
Ngày xưa Tết là để nghỉ ngơi, sum vầy. Ngày nay Tết đôi khi là cuộc chạy đua, là sự so sánh ngầm về thành công, về tiền bạc. Chính điều này làm nhiều bạn trẻ sợ Tết, muốn "trốn" Tết đi du lịch.
Lời kết
Viết dài dòng vậy thôi, chứ với mình, dù xưa hay nay, Tết Nguyên Đán vẫn là một dịp thiêng liêng không thể thay thế. Thời thế thay đổi, cách chúng ta đón Tết cũng phải thay đổi để phù hợp với nhịp sống hiện đại. Chúng ta không thể bắt mọi thứ quay lại như thời bao cấp được.
Quan trọng nhất vẫn là tấm lòng. Dù mâm cao cỗ đầy hay đơn sơ đạm bạc, dù tin nhắn hay gặp mặt, miễn là chúng ta thực sự hướng về gia đình, trân trọng những phút giây đoàn viên bên bố mẹ, thì đó vẫn là một cái Tết trọn vẹn.
Năm hết Tết đến, Đêm Giao Thừa xin chúc tất cả các bạn và gia đình một năm mới Bình An - Sức Khỏe - Hạnh Phúc. Hãy bớt nhìn vào màn hình điện thoại, và nhìn vào mắt những người thân yêu nhiều hơn nhé!
Các bạn thấy Tết nay thế nào? Có giống những gì mình cảm nhận không? Hãy để lại bình luận bên dưới để chúng ta cùng "chém gió" nhé. Mãi yêu!
