Hê's lô hê's lyly, chào tất cả anh em nhé!
Lại là mình đây. Chắc cũng lâu lắm rồi mình không ngồi xuống viết một bài tử tế dài dòng như thế này. Mấy nay cuối năm, công việc bù đầu, chạy đôn chạy đáo lo sắm sửa, dọn dẹp nhà cửa nên cái blog này mốc meo cả lên. Viết lại cứ thấy ngượng ngượng tay thế nào ấy.
Nhưng mà Tết đến mông rồi các bác ạ! Không khí xuân nó ùa về ngay trước cửa rồi. Hôm nay mình sẽ tạm gác lại mấy chuyện công nghệ, máy tính sang một bên. Hôm nay mình muốn ngồi tâm sự mỏng với anh em về một chủ đề "cũ rích" nhưng năm nào cũng làm đau đầu không ít người, đặc biệt là cánh thanh niên chúng mình hay các cặp vợ chồng trẻ mới ra ở riêng: Chuyện mâm cỗ Tết miền Bắc.
Nói thật chứ, ngày xưa ở với bố mẹ thì cứ việc ăn với chơi, cùng lắm là phụ nhặt rau. Giờ lớn rồi, phải tự tay làm mới thấy các cụ ngày xưa "siêu nhân" thật sự. Bài này mình viết dựa trên kinh nghiệm "xương máu" và những bài học nhớ đời của chính mình sau mấy cái Tết tự lăn vào bếp. Anh em tham khảo để năm nay có một cái Tết ấm úng, trọn vẹn nhé!
1. Mâm cỗ Tết miền Bắc: Không chỉ là ăn, mà là cái Tình
Anh em ạ, người miền Bắc mình kỹ tính lắm. Mâm cỗ ngày Tết không chỉ đơn giản là bày ra để ăn cho no bụng đâu. Nó là tấm lòng thành kính dâng lên tổ tiên, là sự đoàn tụ của gia đình sau một năm vất vả ngược xuôi.
Mình nhớ cái Tết đầu tiên tự tay làm cỗ, lo sốt vó. Chỉ sợ luộc con gà bị nứt da, hay nồi canh măng chưa đủ độ nhừ. Nhưng rồi làm xong, thắp nén hương lên bàn thờ, nhìn khói hương nghi ngút quyện với mùi mùi già, mùi thức ăn... cảm giác nó thiêng liêng và ấm áp lạ lùng. Đó là lúc mình hiểu tại sao các bà, các mẹ lại vất vả chuẩn bị kỹ càng đến thế.
Một mâm cỗ truyền thống chuẩn chỉ của miền Bắc thường được các cụ dạy là phải có "4 bát, 4 đĩa". Tất nhiên giờ đời sống hiện đại, mình có thể thêm bớt cho phù hợp, nhưng cái hồn cốt thì vẫn nên giữ.
2. Chuẩn bị nguyên liệu: Cuộc chiến từ phiên chợ sớm
Muốn cỗ ngon thì đồ phải tươi. Cái này là chân lý rồi.
Kinh nghiệm của mình là đừng bao giờ để đến sáng 30 mới đi mua đồ tươi sống. Hãy đi từ 27, 28 Tết.
- Gà trống: Chọn con mào đỏ tươi, chân vàng, lông mượt. Gà cúng là phải gà trống hoa mơ mới đẹp. Mua về nhốt đó, vỗ béo vài hôm cho chắc thịt.
- Thịt lợn: Để gói bánh chưng hay làm thịt đông thì cứ ba chỉ hoặc thịt chân giò mà phang. Mỡ mỡ tí nó mới ngậy.
- Rau củ: Su hào, cà rốt, hành tây, mộc nhĩ, nấm hương... mua sớm cho rẻ và được chọn đồ ngon.
3. Hướng dẫn chi tiết từng món: Bí kíp "gia truyền" tự học
Đây là phần quan trọng nhất nè. Mình sẽ liệt kê những món "bất di bất dịch" và cách xử lý sao cho ngon nhất nhé.
a. Bánh chưng xanh
Cái này thì thường là mua hoặc gói từ trước rồi. Nhưng khi cắt bánh, anh em nhớ đừng dùng dao nhé. Dùng chính cái dây lạt buộc bánh để cắt (gọi là tước lạt). Bánh sẽ vuông vức, không bị nát và nhìn rất chuyên nghiệp. Bánh chưng là linh hồn của Tết, thiếu nó là thiếu Tết đấy.
b. Gà luộc lá chanh - Món khó nhằn nhất
Luộc gà để ăn thì dễ, nhưng luộc để cúng (gà cánh tiên) thì là cả một nghệ thuật. Hồi đầu mình luộc toàn bị nứt đùi, nhìn chán đời lắm.
Bí kíp đây:
- Cho gà vào nồi nước lạnh ngay từ đầu (đừng đợi nước sôi mới thả vào).
- Để lửa nhỏ liu riu thôi. Sôi sùng sục là toang ngay.
- Khi gà chín tới, vớt ra ngâm ngay vào thau nước đá lạnh. Cái này giúp da gà giòn, vàng ươm và không bị thâm.
- Nhớ cài bông hoa hồng (hoặc hoa tỉa từ ớt) vào mỏ cho cụ gà thêm phần uy tín.
c. Đĩa giò lụa (Chả lụa)
Món này tưởng dễ mà khó ở khâu trình bày. Cắt khoanh giò ra, chia làm 6 miếng đều tăm tắp. Xếp lên đĩa sao cho gọn gàng. Giò lụa ngon là mặt giò phải có mấy cái lỗ li ti (do nước thoát hơi lúc hấp), ăn giòn dai chứ không bở bục.
d. Nem rán (Chả giò)
Món này tốn công nhất nhưng ăn sướng miệng nhất. Nhân nem thì mỗi nhà mỗi kiểu, nhưng mình thích cho nhiều mộc nhĩ, miến dong, thịt nắp vai băm nhỏ, trứng gà, hành tây, cà rốt.
Mẹo nhỏ: Để nem giòn lâu, các bạn có thể vắt một chút nước cốt chanh vào bát nước để phết bánh đa nem. Hoặc rán sơ qua một lần, gần ăn rán lại lần 2 lửa to thì giòn tan, cắn rộp rộp nghe đã tai lắm.
e. Canh măng móng giò
Măng khô (măng lưỡi lợn) là phải ngâm từ mấy ngày trước, luộc đi luộc lại cho hết nước màu nâu. Ninh với móng giò hoặc sườn non. Cái mùi măng khô quyện với mùi hương trầm nó tạo ra cái "mùi Tết" đặc trưng không lẫn đi đâu được. Ăn miếng măng sần sật, húp miếng nước canh béo ngậy, đời còn gì bằng.
f. Đĩa xào thập cẩm
Thường là su hào, cà rốt, bóng bì, lòng gà xào chung. Món này giúp cân bằng lại vị giác, chống ngán. Nhớ rắc tí hạt tiêu và rau mùi lên trên cho thơm nhé.
g. Canh bóng thả
Món này hơi cầu kỳ, dành cho bác nào thích sự tinh tế. Bóng bì lợn ngâm nở, tẩy bằng rượu gừng cho hết hôi, nấu cùng nước dùng gà, thả thêm giò sống, tôm nõn, súp lơ xanh... Nhìn bát canh bóng đủ màu sắc là thấy xuân về.
4. Bày biện và Thắp hương: Cái tâm là chính
Sau khi nấu nướng xong xuôi (thường là mướt mải mồ hôi), đến công đoạn bày lên mâm. Anh em nhớ lau sạch các đĩa, bát trước khi múc thức ăn. Đừng để dính dầu mỡ lem nhem bên ngoài.
Quy tắc bày mâm:
- Bát nước chấm đặt giữa mâm (tượng trưng cho sự kết nối).
- Các món mặn, nấu xếp xung quanh.
- Gà luộc, bánh chưng đặt ở vị trí trang trọng nhất.
Khi thắp hương, quan trọng nhất là phải ăn mặc chỉnh tề, thái độ thành kính. Không cần mâm cao cỗ đầy quá mức đâu, quan trọng là lòng thành của con cháu nhớ về cội nguồn.
5. Lời kết và đôi điều tâm sự
Viết đến đây tự nhiên thấy đói bụng quá các bạn ạ. :))
Nói chung, chuyện bếp núc ngày Tết nó vất vả thật. Rửa bát cũng mệt nghỉ luôn. Nhưng mà cả năm mới có mấy ngày, cố gắng một chút để giữ gìn nếp nhà, để sau này con cái mình nó nhìn vào nó còn học theo. Chứ giờ cái gì cũng đặt Grab Food hay mua đồ sẵn ngoài siêu thị thì tiện thật đấy, nhưng nó mất dần cái không khí gia đình.
Tết này, mình khuyên thật lòng anh em hãy thử một lần xắn tay áo vào bếp cùng mẹ, cùng vợ. Gọt củ su hào méo mó cũng được, rán cái nem hơi cháy tí cũng được. Những khoảnh khắc vừa làm vừa cười đùa ấy mới là thứ đáng giá nhất.
Thôi bài dài quá rồi, mình dừng phím đây. Chúc tất cả các bạn, anh em gần xa có một cái Tết Nguyên Đán thật ấm áp, bình an, ăn ngon mặc đẹp và đặc biệt là sức khỏe dồi dào để sang năm mới tiếp tục chiến đấu nhé!
Anh em nào có món tủ ngày Tết hay mẹo gì hay ho thì comment bên dưới chia sẻ cho mình và mọi người biết với nha. Tks các bác nhiều!
Thân ái và quyết thắng!
