Hê's lô hê's lyly các bạn! Lại là mình đây.
Chớp mắt cái mà đã thấy mùi nhang trầm thoang thoảng, thấy đào phai lấp ló đầu ngõ rồi anh em ạ. Không biết chỗ các bạn thế nào, chứ chỗ mình – cái đất Bắc này – trời bắt đầu trở lạnh, mưa phùn lất phất là báo hiệu một mùa "ám ảnh" sắp đến. À không, phải gọi là mùa "Đại chiến dọn nhà" mới đúng chứ nhỉ?
Hôm nay, gác lại mấy chuyện công nghệ, code kiếc sang một bên nhé. Mình muốn ngồi lại tâm sự mỏng với mọi người, chia sẻ chút kinh nghiệm xương máu sau hơn 20 năm "lăn lộn" cùng mẹ dọn nhà đón Tết. Bài viết này sẽ là một cẩm nang (guide) chi tiết từ A đến Z, đặc biệt dành cho anh em miền Bắc, về việc dọn dẹp sao cho đỡ "trầm cảm", nên giữ cái gì và mạnh dạn tiễn cái gì ra đi để đón một năm mới rực rỡ.
Pha ấm trà nóng đi, rồi anh em mình vào việc luôn cho nóng!
1. Tại sao dọn nhà Tết lại là "nỗi đau" nhưng cũng là "niềm vui"?
Thú thật với các bạn, ngày xưa mình sợ Tết lắm. Cứ nghĩ đến cảnh phải lau bộ bàn ghế rồng phượng chạm trổ (đặc sản phòng khách miền Bắc) là mình muốn "xỉu ngang". Nhưng lớn rồi mới hiểu, cái cảm giác dọn dẹp nó thiêng liêng phết.
Người xưa quan niệm, năm hết tết đến là lúc quét đi những cái xui xẻo, bụi bặm của năm cũ để lấy chỗ đón tài lộc. Ở miền Bắc mình, cái lạnh co ro mà được vận động chân tay, nhìn ngôi nhà sạch bong kin kít, cắm cành đào thế vào lọ lục bình, cảm giác nó "phê" lắm các bạn ạ. Nó là cái không khí, là cái mùi Tết mà không đâu có được.
2. Chiến thuật "Đánh nhanh thắng nhanh": Lên kế hoạch dọn dẹp
Đừng có dại mà dồn hết vào ngày 30 Tết nhé, lúc đó chỉ có nước vừa làm vừa khóc thôi. Kinh nghiệm của mình là chia nhỏ ra ("Divide and Conquer" – ơ lại hơi dính tí từ chuyên môn rồi, bỏ qua nhé haha).
- Giai đoạn 1 (Trước 23 tháng Chạp): Dọn những thứ ít dùng, giặt chăn ga gối đệm. Ở miền Bắc mùa này hay nồm hoặc mưa phùn, giặt đồ to mà không có nắng là toang đấy, hôi rình luôn. Nên tranh thủ ngày nào hửng nắng là mang ra phơi phóng ngay.
- Giai đoạn 2 (Ngày 23 - Ông Công Ông Táo): Tập trung dọn bếp và ban thờ. Đây là nghi lễ cực quan trọng.
- Giai đoạn 3 (24 - 28 Tết): Dọn phòng khách, lau cửa kính, sân vườn.
- Giai đoạn 4 (29 - 30 Tết): Chỉ quét nhẹ lại, cắm hoa và bày mâm ngũ quả thôi.
(Ảnh minh họa: Nỗi niềm chung của anh em ta mỗi dịp Tết đến)
3. Danh sách "Sinh tử": Nên giữ gì và nên vứt gì?
Đây là phần quan trọng nhất này. Nhiều khi dọn nhà cãi nhau cũng vì cái tội "tiếc của". Mẹ mình hay có tính giữ lại mấy cái hộp các tông, chai nhựa bảo "để khi nào dùng", nhưng tin mình đi, cả năm chả dùng đâu.
🔴 Những thứ CẦN PHẢI BỎ (Mạnh tay lên anh em!)
Dọn nhà là để "thanh lọc" cuộc sống, nên đừng tiếc những thứ sau:
- Bát đĩa sứt mẻ: Cái này các cụ kiêng kỵ lắm. Bát đĩa mẻ tượng trưng cho sự rạn nứt, thất bát. Năm mới cần sự tròn đầy, nên cái nào mẻ thì gói ghém cẩn thận rồi tiễn em nó đi.
- Hoa khô, cây chết: Nhiều nhà có thói quen cắm hoa bất tử hay để cây héo ở góc ban công. Về mặt phong thủy, nó mang năng lượng trì trệ. Tết là phải tươi mới, vứt ngay nhé.
- Lịch cũ, bao lì xì cũ: Giữ làm kỷ niệm 1-2 cái thì được, chứ giữ cả chồng từ năm nảo năm nào thì chỉ tổ nuôi gián thôi.
- Quần áo rách, ố vàng: Soạn lại tủ đồ, cái nào 2 năm rồi bạn chưa mặc đến thì chắc chắn năm sau bạn cũng không mặc đâu. Một là đem quyên góp từ thiện, hai là làm giẻ lau.
- Giẻ lau, chổi cùn: Thay mới đi các bạn. Cầm cái chổi mới quét nhà nó cũng có khí thế hơn hẳn.
🟢 Những thứ NÊN GIỮ LẠI và CHĂM SÓC
- Đồ gỗ, đồ đồng: Bộ bàn ghế Đồng Kỵ hay đỉnh đồng trên ban thờ là "linh hồn" của phòng khách miền Bắc. Đừng vứt, mà hãy làm mới. Mẹo nhỏ của mình: Dùng sữa tươi hết hạn hoặc bia để lau đồ gỗ, bóng loáng luôn mà không hại vecni. Với mấy khe chạm trổ rồng phượng, lấy cái bàn chải đánh răng cũ mà cọ, sạch từng milimet.
- Hũ gạo, hũ muối: Kiểm tra xem còn đầy không. Năm mới hũ gạo phải đầy ắp để cầu no đủ. Đừng để hũ rỗng nhé.
- Kỷ vật gia đình: Những bức ảnh cũ, những món đồ được tặng. Hãy lau sạch bụi, thay khung ảnh mới nếu cần. Đó là giá trị tinh thần, là cội nguồn đấy.
4. Hướng dẫn chi tiết từng khu vực (Kinh nghiệm thực chiến)
📍 Khu vực Bàn thờ gia tiên
Ở miền Bắc, việc bao sái (dọn dẹp) bàn thờ thường do người đàn ông trụ cột làm. Trước khi dọn nhớ thắp hương xin phép các cụ. Khăn lau bàn thờ phải là khăn riêng, nước lau mình thường đun nước lá thơm (ngũ vị hương, mùi già) cho ấm cúng và tẩy uế. Tuyệt đối không xê dịch bát hương nhé, cái này kiêng kỵ lắm đấy.
📍 Phòng khách & "Cơn ác mộng" đồ gỗ
Như mình đã nói ở trên, bộ bàn ghế là thử thách lớn nhất.
- Mẹo: Pha dấm trắng với nước ấm tỉ lệ 1:1, lau vừa sạch vừa khử mùi thuốc lá ám lâu ngày.
- Cửa kính: Trời miền Bắc mùa này hay nồm, kính hay bị mờ. Dùng giấy báo cũ vo nát thấm chút nước rửa kính lau là trong veo, không để lại bụi bông như dùng khăn vải đâu.
📍 Khu vực Bếp
Chỗ này là chiến trường của các mẹ, nhưng anh em mình cũng nên xắn tay vào giúp. Mấy vết dầu mỡ bám trên máy hút mùi hay tường bếp, dùng hỗn hợp Baking Soda + Chanh là "bay màu" hết. Đừng dùng dao cạo nhé, xước hết đồ đấy.
(Bếp có ấm thì nhà mới an, nhớ dọn kỹ nhé anh em)
5. Bài học "Xương máu" của bản thân
Nhớ có năm, mình nhiệt tình quá, lôi hết đống bát đĩa cổ (kiểu bát chiết yêu ngày xưa) của bà nội ra rửa bằng nước rửa bát công nghiệp xong xếp chồng lên nhau. Kết quả là trơn quá, rơi vỡ mất cái bát quý. Cả cái Tết năm ấy cứ thấy áy náy mãi.
Bài học rút ra: Với đồ cũ, đồ kỷ niệm, phải nhẹ tay, nâng niu. Và quan trọng nhất, dọn nhà là để vui, đừng vì mệt quá mà cau có, quát tháo nhau. Mở nhạc Tết lên, "Xuân xuân ơi xuân đã về...", vừa làm vừa hát, mệt nhưng mà vui.
À, còn một điều nữa đặc trưng miền Bắc: Nước tắm tất niên. Chiều 30 Tết, sau khi dọn xong xuôi, nhớ đun một nồi nước lá mùi già thật to. Tắm gội sạch sẽ, cái mùi thơm của cây mùi già nó xua tan hết mệt mỏi, cảm giác như trút bỏ được hết bụi trần của năm cũ vậy. Sảng khoái cực kỳ!
Lời kết
Viết dài dòng thế thôi chứ bắt tay vào làm mới thấy nhiều việc. Dọn nhà đón Tết không chỉ là làm sạch không gian sống, mà còn là dịp để anh em mình sống chậm lại, trân trọng những gì đang có và chuẩn bị tâm thế tốt nhất cho năm mới.
Hy vọng mấy cái mẹo vặt và chia sẻ "đời thường" này của mình giúp ích được cho các bạn, nhất là mấy ông con trai hay lười dọn dẹp (giống mình ngày xưa haha).
Chúc các bạn có một mùa Tết Nguyên Đán ấm áp, sạch sẽ và ngập tràn niềm vui bên gia đình nhé. Ai có mẹo dọn nhà nào "độc - lạ - hiệu quả" thì comment bên dưới chia sẻ cho anh em cùng biết với nha!
Hê's lô và hẹn gặp lại trong bài viết sau! Happy New Year!
