Góc Tâm Sự: Chuyện Bánh Tét Ngày Tết & Bí Kíp Chọn Nguyên Liệu "Đỉnh Chóp" Miền Tây
Hê's lô hê's lyly các bạn! Lại là mình, Đêm Giao Thừa đây.
Hôm nay tạm gác lại mấy cái máy móc khô khan qua một bên nhé. Tết nhất đến mông rồi anh em ơi! Không khí xuân đang tràn về khắp mọi nẻo đường, từ Sài Gòn đông đúc cho đến những con đường quê yên bình. Tự nhiên sáng nay thức dậy, thấy gió se se lạnh, lòng mình lại nôn nao nhớ về cái bếp củi sau nhà, nhớ nồi bánh Tét sôi ùng ục đêm 30.
Không lòng vòng nữa, hôm nay mình muốn ngồi lại, chia sẻ với anh em một chút trải nghiệm thực tế, những bài học "xương máu" mà mình học lỏm được từ bà ngoại và má trong việc chuẩn bị cho nồi bánh Tét. Đặc biệt là khâu chọn nguyên liệu. Tin mình đi, bánh ngon hay dở, 90% là do cái khâu "casting" diễn viên này đấy. Let's go!
1. Câu chuyện về "Linh Hồn" ngày Tết Miền Nam
Có ai như mình không, lớn đầu rồi nhưng cứ mỗi lần thấy má rục rịch đi chợ mua lá chuối, mua nếp là y như rằng thấy Tết về. Ở miền Nam mình, nếu miền Bắc có bánh Chưng vuông vức tượng trưng cho đất, thì miền Nam lại chuộng đòn bánh Tét dài, tượng trưng cho sự sinh sôi, nảy nở và trường tồn.
Hồi nhỏ mình hay thắc mắc: "Sao má cực quá vậy? Ra chợ mua mấy đòn về cúng là xong mà?". Má chỉ cười rồi bảo: "Mua thì dễ, nhưng cái không khí quây quần gói bánh, cái mùi nếp mới, mùi lá chuối héo... tiền đâu có mua được hả con". Lớn lên đi học xa, rồi đi làm, mỗi năm về quê, được ngồi lau từng cái lá, được hít cái mùi khói ám vào quần áo, mình mới thấm thía cái câu nói đó. Nó là kỷ niệm, là sự gắn kết.
Nhưng mà để có đòn bánh ngon, không phải cứ gói lại là xong đâu nhé. Mình từng chứng kiến má đổ bỏ cả thúng nếp chỉ vì mua lầm nếp cũ, nấu ra nó rời rạc như cơm nguội. Thế nên, hôm nay mình sẽ "bật mí" bí kíp chọn nguyên liệu mà mình đã "ghi nhớ" suốt bao năm qua.
2. Hướng dẫn chi tiết cách chọn nguyên liệu (Version Gia Truyền)
Anh em lưu ý nha, phần này cực quan trọng. Đừng thấy đơn giản mà lơ là, sai một ly là đi một dặm, ăn cái bánh mà nó sượng trân là mất vui cả ba ngày Tết đấy.
Gạo Nếp - Cái cốt lõi của vấn đề
Đầu tiên và quan trọng nhất: Nếp. Muốn bánh dẻo, rền, để lâu không bị lại gạo (bị cứng lại) thì phải chọn cho chuẩn.
- Loại nếp: Ở miền Tây quê mình, "king of nếp" để gói bánh Tét thường là Nếp Sáp hoặc ngon hơn nữa là Nếp Thái. Đừng ham rẻ mà mua mấy loại nếp tạp nha. Nếp Sáp hạt nó bầu bầu, trắng đục, khi nấu lên độ dẻo vừa phải và cực kỳ thơm.
- Nhìn mặt bắt hình dong: Khi ra sạp gạo, anh em nhớ bốc một nắm lên xem. Hạt nếp phải đều tăm tắp, căng mẩy, màu trắng đục đều màu. Tuyệt đối tránh xa mấy loại nếp mà hạt gãy nát, có màu đục ngà ngà hoặc lốm đốm vàng (đó là nếp cũ hoặc bị mọt ăn).
- Thử nếp: Một mẹo nhỏ má mình hay làm là cắn thử một hạt. Hạt nếp ngon sẽ giòn tan, có vị ngọt nhẹ tự nhiên của tinh bột, và đặc biệt là thơm mùi lúa mới.
Lá Chuối - Chiếc áo bảo vệ
Tiếp theo là "quần áo" cho bánh. Bánh Tét miền Nam thì auto là lá chuối rồi, nhưng không phải lá nào cũng gói được đâu nha.
- Chuối Hột là chân ái: Mình thề luôn, gói bánh bằng lá chuối hột là đỉnh nhất. Lá chuối hột nó to bản, dày dặn nhưng lại dẻo dai, ít bị rách khi gói chặt tay. Hơn nữa, sau khi luộc, lá chuối hột làm cho vỏ bánh có màu xanh ngọc bích rất đẹp mắt.
- Chuối Xiêm (Chuối Sứ): Nếu không kiếm được chuối hột thì dùng chuối xiêm cũng ổn, nhưng nhớ phải phơi nắng cho héo bớt hoặc trụng qua nước sôi để lá mềm, chứ để tươi giòn là gói nó rách te tua đấy.
- Kích thước: Chọn những tàu lá to, lành lặn, không bị sâu hay rách nhiều. Mua về nhớ lau sạch bằng khăn ẩm, dọc bỏ sống lưng cho dễ gói nhé.
Đậu Xanh - Nhân bánh bùi béo
Bánh Tét nhân mặn truyền thống thì không thể thiếu đậu xanh. Cái vị bùi bùi của đậu quyện với mỡ heo nó "cuốn" dã man.
- Loại đậu: Nên chọn đậu xanh tiêu (hạt nhỏ, ruột vàng). Tốt nhất là mua loại còn nguyên vỏ rồi về tự ngâm đãi vỏ. Tuy hơi cực công một chút ("đời là bể khổ mà lị") nhưng đậu này ăn bùi và thơm hơn hẳn loại cà vỏ sẵn bán ngoài chợ.
- Màu sắc: Hạt đậu sau khi đãi vỏ phải có màu vàng tươi tự nhiên. Nếu thấy đậu vàng rực rỡ quá mức hoặc nhợt nhạt trắng bệch thì coi chừng ngâm hóa chất tẩy rửa đó nha, né gấp!
Thịt Heo - Điểm nhấn "béo ngậy"
Đây rồi, phần mình thích nhất. Nhân thịt!
- Ba rọi (Ba chỉ): Đừng ai dại dột mà mua thịt nạc đùi hay nạc thăn để gói bánh Tét nha. Ăn nó khô khốc à. Phải chọn thịt ba rọi có tỷ lệ mỡ và nạc cân đối. Mỡ heo khi nấu lâu trong nồi bánh sẽ tan chảy ra, thấm vào đậu xanh và nếp, tạo nên cái độ béo ngậy thần thánh mà không loại dầu ăn nào thay thế được.
- Tươi ngon: Thịt phải tươi, ấn vào có độ đàn hồi, màu hồng sáng, mỡ trắng trong. Mua về cắt dây dài bằng ngón tay trỏ là đẹp.
Dây Lạt - Sự kết nối bền chặt
Cuối cùng là dây buộc. Thời đại công nghiệp nhiều nhà hay dùng dây nilon, dây nhựa cho tiện. Nhưng với mình và gia đình, dây lạt tre hoặc lạt giang vẫn là số 1.
Dây lạt tre nó mềm, dai, chịu được nhiệt độ cao khi nấu mười mấy tiếng đồng hồ. Quan trọng là nó an toàn, không sợ ra nhựa độc hại như dây nilon. Chọn lạt thì chọn loại chẻ mỏng, ngâm nước cho mềm trước khi gói để không bị gãy.
3. Lời kết và chút tâm tư
Đấy, sơ sơ vậy thôi mà cũng tốn cả buổi đi chợ chọn lựa rồi đó. Làm một đòn bánh Tét đâu có đơn giản đâu phải không anh em? Nó là công sức, là sự tỉ mỉ của các bà, các mẹ.
Năm nay kinh tế có thể khó khăn, công việc có thể bộn bề, nhưng mình hy vọng anh em hãy dành chút thời gian về nhà sớm, cùng phụ gia đình lau cái lá, đãi cái đậu. Cái cảm giác ngồi canh nồi bánh, nướng củ khoai lang trong than hồng, kể chuyện năm cũ cho nhau nghe... nó quý giá lắm. Tiền kiếm lúc nào cũng được, nhưng thời gian bên gia đình thì trôi qua nhanh lắm, đừng để lỡ nhé.
Bài viết hơi dài dòng văn tự rồi. Hy vọng cái "bí kíp" chọn nguyên liệu này sẽ giúp anh em có một cái Tết thật trọn vẹn, ấm cúng bên nồi bánh Tét thơm lừng.
Nếu thấy hay thì để lại comment bên dưới cho mình biết nhé. Chúc anh em và gia đình một năm mới An Khang Thịnh Vượng - Vạn Sự Như Ý!
Hẹn gặp lại các bạn trong những bài viết chia sẻ... đời thường tiếp theo. Bái bai!
